Altıncı Sınıf Öğrencilerinin Mastermind (Kod Kırma) Oyunu Sürecindeki Akıl Yürütme Stratejilerinin, Karşılaştıkları Güçlüklerin ve Başa Çıkma Stratejilerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, altıncı sınıf öğrencilerinin Mastermind (Kod Kırma) oyunu sürecinde kullandıkları akıl yürütme stratejilerini, karşılaştıkları güçlükleri ve bu güçlüklerle başa çıkmak için kullandıkları stratejileri incelemektir. Araştırma, Türkiye’nin Ankara ilindeki bir devlet okulunda öğrenim gören 12 altıncı sınıf öğrencisiyle nitel durum çalışması olarak yürütülmüştür. Etkinlik, üç boncuklu ve dört boncuklu kod yapılarının kullanıldığı iki farklı güçlük düzeyinde uygulanan Mastermind oyunu çerçevesinde yapılandırılmıştır. Veriler; oyun öncesi öğrenci bilgi formu, oyun sonrası yansıtma formları, ses kaydı alınan öğrenci diyalogları ve araştırmacı gözlem notları aracılığıyla toplanmıştır. Veriler içerik analiziyle çözümlenmiş ve öğrencilerin akıl yürütme süreçleri, Lithner’in taklitçi akıl yürütme ve yaratıcı matematiksel temelli akıl yürütme çerçevesi kullanılarak yorumlanmıştır. Bulgular, öğrencilerin tahminde bulunma, eleme, planlama, geri bildirim ipuçlarından yararlanma, önceki tahminlere başvurma ve karşılaştırma gibi stratejiler kullandıklarını göstermiştir. Oyunun daha karmaşık düzeyinde öğrenciler; çok sayıdaki olasılığı yönetme, renk-konum ilişkilerini takip etme ve karar verme gibi alanlarda güçlük yaşamıştır. Sonuçlar, Mastermind oyununun öğrencilerin akıl yürütme, problem çözme ve strateji geliştirme süreçlerini görünür hâle getiren, yeniden kullanılabilir ve ilgi çekici bir öğrenme ortamı sunduğunu göstermektedir. Çalışmada, matematik derslerinde düzeylendirilmiş zekâ oyunlarının kullanılması ve öğrencilerin oyun sonrasında kullandıkları stratejileri açıklamaya teşvik edilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Mastermind, zekâ oyunları, matematiksel akıl yürütme, problem çözme, strateji geliştirme, altıncı sınıf öğrencileri.